شناخت واقعيّت ها و خرافات
و درود خدا بر او، فرمود: چشم زخم حقيقت دارد، استفاده از نيروهاى مرموز طبيعت حقيقت دارد، سحر و جادو وجود دارد(1)، و فال نيك راست است، و رويداد بد را بد شگون دانستن، درست نيست.
بوى خوش درمان و نشاط آور، عسل درمان كننده و نشاط آور، سوارى بهبودى آور، و نگاه به سبزه زار درمان كننده و نشاط آور است.
- اشاره به علمِ ماجیک لوژی magic logy (سِحر شناسی)
و فرمود (ع): چشم زخم راست است و افسون راست است و سحر راست است و تفأل راست است. فال بد زدن راست نيست. سرايت بيمارى از يكى به ديگرى راست نيست. بوى خوش بيمار را بهبود بخشد و عسل بيمارى را بهبود بخشد و سوارى بيمارى را بهبود بخشد و نظر به سبزه بيمارى را بهبود بخشد.
و آن حضرت فرمود: چشم زخم، و افسونگرى، و جادوگرى، و فال نيك واقعيّت دارد، اما فال بد زدن، و اثر گذارى از يكى به ديگرى در امور خرافى درست نيست. بوى خوش، عسل، سوار كارى، و نظر به سبزه غم و اندوه را مى زدايد و كسالت را بهبودى مى بخشد.
[و فرمود:] چشم زخم راست است و افسون راست، و جادوگرى حق است و فال نيك درست و فال بد -نه راست،- و بيمارى از يكى به ديگرى نرسد و بوى خوش بيمارى را بهبود دهد، و عسل درمان بود. و سوارى و نگريستن به سبزه درمان بيمارى.
امام عليه السّلام (در باره آنچه اثر دارد و ندارد) فرموده است:
1- چشم زخم، افسونها، جادو، شگون و فال نيك (مانند آنكه بيمار از كسى يا سالم «اى تندرست» بشنود و توجّه نمايد باينكه همانطورى كه شنيده بهبودى خواهد يافت) حقّ است (هر يك اثر خود را مى بخشد)
2- و فال بد و واگيرى بيمارى از شخصى بديگرى درست نيست (اثر ندارد)
3- و بوى خوش و عسل و سوارى و نگاه كردن به سبزه افسونهائى هستند كه غمّها و اندوهها را مى زدايند و بيماران بآنها بهبودى مى يابند (اين فرمايش و فرمايش سيصد و هشتاد و پنج و سيصد و هشتاد و شش و سيصد و نود و يك در بيشتر از نسخ نهج البلاغه نيست ما آنها را از نسخه ابن ابى الحديد نقل نموديم).
امام (عليه السّلام) فرمود: «چشم زخم» حق است و تعويذ (دعايى كه براى دفع چشم زخم است) نيز حق است و سِحر حق است و فال (نيك) نيز حق است اما طيره (فال بد) حق نيست و عدوى (اثرگذارى كسى بر ديگرى در امور خرافى نيز) حق نيست. بوى خوش، عسل، سوار شدن بر مركب و نگاه كردن به سبزه، مايه قوت و نشاط است.